Doğu Anadolu'nun Düzeni: İsmail Beşikci

Doğu Anadolu’nun Düzeni: İsmail Beşikci

Etnisite-Milliyetçilik

Doğu Anadolu’nun Düzeni-Sosyo-Ekonomik ve Etnik Temeller çalışması Beşikci’nin akademiden atılmasına neden olmuş. Temel olarak 1960-70’lerde Kürt toplumunun ekonomik yapısını belirlemeye çalışmıştır. Yazar hemen bütün sosyo-politik ilişkileri ekonomi temeline oturtarak (özünde Marksist) açıklamıştır.

Beşikci’ye göre Doğu Sorunu hem sınıf hem de etnik bir sorundur. Kültürel ya da politik tek yönlü açıklamalar bunu izah edemez. Aşiret düzeninden yerleşik-yer yer şehirli düzene geçen Kürt toplumunda ekonomik alt-yapının değişmemesi sebebiyle geçmişten gelen sorunlar devam ediyor. Kürtlerde aslında yüzeysel bir değişim yaşandığı iddiası kitabın önemli noktalarından biridir. Gerçekte feodal düzen devam etmektedir, Osmanlı, Cumhuriyet ve şehirleşme bu düzeni bozamamıştır.

Bugün Kürt toplumunda sermaye gücünün ve politik belirleyiciliğin hala belirli elit ailelerde toplanması yazarın görüşünü destekliyor. PKK’nin çıkış noktası bu feodal düzeni yıkmak olsa da kendisinin güdümündeki politik hareket belirgin şekilde elitlerin kontrolündedir. Özetle kendisi de eski düzene uyum sağlamıştır. Diğer merkez sağ-sol partiler de bölgede oy alabilmek için bu ailelere öncülük tanıyor.

İdeolojik takıntılara gerek yor. Modern dönem Kürt toplumunun sosyo-ekonomik-politik yapısını anlamak için okumak gerekir. Ayrıca yazarın bu konularda yazdığı diğer eserlere de müracaat edilebilir.

Bir cevap yazın